Nazim Hikmət – Pirayə üçün yazılan saat 21-22 şeirləri – NAZIM HİKMET – PİRAYE İÇİN YAZILMIŞ SAAT 21-22 ŞİİRLERİ

Standard


Nazim Hikmət – Pirayə üçün yazılan saat 21-22 şeirləri

Necə də gözəl duyğudur xatırlamaq səni
Ölüm və zəfər xəbərləri içində.
Həbsdə
Və yaşım qırxı keçəndən sonra…
Necə də gözəl duyğudur xatırlamaq səni
Bir mavi parçanın üstündə unudulan əlində
Və saçlarında
Vüqarlı yumşaqlığı canımın içi İstanbul torpağının…
İçimdə ikinci bir insan kimidir
Səni sevmək səadəti…
Barmaqlarımın ucunda qalan dəfnə yarpağının qoxusu,
Günəşli bir rahatlıq
Və hərarətinin dəvəti:
Qızılı xəttlərlə bölünən
İsti
Tünd qaranlıq…
Necə də gözəl duyğudur xatırlamaq səni
Yazmaq sənin haqqında
Həbsdə kürəyi üstə yatıb səni düşünmək…
Filan gün, filan yerdə dediyin sözün
Özü yox,
Ədasındakı dünya…
Necə də gözəl duyğudur xatırlamaq səni
Sənə taxtadan nəsə düzəltməliyəm yenə:
Bir daxıl,
Bir üzük
Və üç metrlik incə iplik toxumalıyam
Və elə o saat qalxaraq yerimdən
Pəncərəmdəki dəmirlərə yapışaraq
Hüriyyətin açıq maviliyinə
Sənə yazdıqlarımı bağıra – bağıra oxumalıyam…
Necə də gözəl duyğudur xatırlamaq səni
Ölüm və zəfər xəbərləri içindən.
Həbsdə
Və yaşım qırxı keçəndən sonra…

20 sentyabr 1945

bu gecə vaxtı
bu payız gecəsində
kəlimələrinlə doluyam:
zaman kimi, maddə kimi əbədi
göz kimi çılpaq
el kimi ağır
və ulduzlar kimi tər təmiz
kəlimələr
kəlimələrin gəldi mənə
ürəyindən, beynindən, ətindəndilər
kəlimələrin gətirdilər səni,
onlar: anna,
onlar: qadın
və yoldaş olan.
Kədərdidilər, acı doludular, sevincli, ümidli, qəhrəmandılar.
Kəlimələrin insandılar…
21 sentyabr 1945
oğlumuz xəstə,
atası həbsdə
sənin yorğun əllərində ağır başın
dünyanın vəziyyəti kimidir vəziyyətimiz…
insanlar, daha gözəl günlərə insanları daşıyar,
oğlumuz sağalar,
atası çıxar həbsdən
gülər sənin gözlərinin içi
dünyanın vəziyyəti kimidir vəziyyətimiz…

22 sentyabr 1945

kitab oxuyuram,
içində sən varsan.
Mahnıya qulaq asıram,
İçində sən varsan.
Oturdum yeməyini yeməyə
Qarşımda sən oturmusan.
İşləyirəm
Qarşımda sən varsan
Sən ki, hər yerdə hazıra nazirsən,
Danışa bilmərik səninlə,
Eşidə bilmərik bir – birimizin səsini
sən mənim səkkiz illik dul qadınımsan.
23 sentyabr 1945
o indi neyləyir
hal – hazırda, indi görəsən?
Evdədir, küçədədir,
İşləyir, uzanıb, ayaq üstədir?
Qolunu qaldırıb bəlkə də,
– hey gülüm,
O ağappaq, qalın biləyini necə də göstərər bu hərəkətin!… –
O indi neyləyir,
Hal – hazırda, indi görəsən?
Bəlkə dizinin üstündə bir pişik balası var,
Sığallayır,
Bəlkə də harasa gedir, indicə addım atacaq
– hər qara günümdə onu mənə mışıl – mışıl gətirən
sevgili, canım ayaqlar!… –
Və nə düşünür
Məni?
Yoxsa…
Nə bilim…
Paxlanın niyə hələ də bişmədiyini?
Yaxud insanların əksəriyyətinin
Niyə belə bədbəxt olduğunu bəlkə?
O indii nə düşünür,
Hal – hazırda, indi görəsən?

24 sentyabr 1945

ən gözəl dəniz
hələ getmədiyinizdir
ən gözəl uşaq
hələ böyüməyib
ən gözəl günlərimiz
hələ yaşamadıqlarımız
və sənə deməli olduğum ən gözəl söz
hələ indiyə kimi deyə bilmədiyim sözdür

25 sentyabr 1945
saat 21

geniş meydanda saat zəng çaldı.
Bir azdan kameraların qapıları bağlanacaq
Bu dəfə məhbəs uzun çəkdi:
8 il
yaşamaq: ümidli bir işdir, sevgilim,
yaşamaq:
səni sevmək kimi ciddi bir işdir…

26 sentyabr 1945

bizi əsr etdilər,
bizi dustaqlara qatdılar:
mən divarların içində,
sən divarların çölündə.
Balaca məsələdir bizim məsələmiz.
Əslində ən pisi
Bilərək, ya da bilməyərək
Həbsxananı öz içində daşımaqdır.
İnsanların əksəriyyəti bu vəziyyətdədir,
Namuslu, çalışqan, yaxşı insanlar
Və səni sevdiyim kimi sevilməyə layiq…

30 sentyabr 1945

səni düşünmək gözəl bir hiss
ümid verən bir hiss
dünyanın ən gözəl səsindən ən jözəl şərqini dinləmək kimi bir hiss
fəqət artıq ümid bəs etmir mənə
mən artıq şərqiyə qulas asmaq yox,
şərqi söyləmək istəyirəm…

1 oktyabr 1945

dağın üstündə:
axşam günəşi ilə dolu olan bir bulud var dağın üstündə
bu gün də:
səni yarı yarıya dünyasız keçdi bu gün də
bir azdan açılar
qırmızı qırmızı:
gecə səfaları açılar qırmızı – qırmızı
daşıyar həyatımızda səssiz, cəsur qanadlar
vətəndən ayrılığa oxşayan ayrılığımızı…
2 oktyabr 1945
külək axıb gedər
eyi gilas budağı bir dəfə də olsun yellənməz eyni küləkdə.
Ağaclar quşlar cikkildəşər…
Qanad açıb uçmaq istər.
Qapılar qapalıdır
Zorla açmaq istər.
Mən səni istərəm:
Sənin kimi gözəl,
Dost
Və sevgili olsun həyat…
Bilirəm hələ də başa çatmayıb
Səfalətin ziyafəti…
Bitəcək fəqət…

5 oktyabr 1945

ikimiz də bilirik, sevgilim,
öyrətdilər:
ac qalmiağı, üşüməyi,
yorğunluğu ölü kimi
və bir – birimizdən ayrılmağı..
hələ öldürmək məcburiyyətində qalmadıq
və öldürülmək də keçmədi başımızdan
ikimiz də bilirik, sevgilim,
öyrədə bilərik:
döyüşməyi insanlarımız üçün
hər gün bir az da ürəkdən
bir az daha gözəl
sevməyi…

6 oktyabr 1945

buludlar keçir: xəbərlərlə dolu, ağır
büzüşür hələ gəlməyən məktub ovcumda.
Ürək kipriklərin ucunda
Uzanıb gedən torpaq yola salınır
Mən qışqırmaq istəyirəm: – «P i r a y ə,
P i r a y ə !…» – deyə…

7 oktyabr 1945

insan hayqırışları keçdi gecə vaxtı açıq dənizləri küləklərlə
gəzmək təhlükəlidir hələ də
gecə vaxtı açıq dənizlərdə
altı ildir əkilmir bu tarla
qalıb olduğu kimi tank tırtıllarının izləri.
tank tırtıllarının izləri,
örtülür bu qışda qarla.
Ah, gözümün nuru, gözümün nuru
yenə yalan söyləyir ötürücülər:
Alın təri tacirləri bağlaya bilsin deyə yüz faiz karla
Fəqət Əzrailin süfrəsindən dönənlər
Döndülər verlən qərarlarla…

8 oktaybr 1945

dəhşətli bir adama dönmüşəm yenə:
yuxusuz, tərs, lənət.
Birdən görürsən ki,
Ana – bacı söyüşü söyürmüşcəsinə azğın bir heyvan kimi bu gün işləyirəm,
Sonra da birdən görürsən ki,
Ağzımda sönmüş bir siqaret kimi tənbəl bir türkü
Səhərdən axşama kimi arxası üstə yatıram səhəri gün.
Və məni dəli edir büsbütün
Özümə qarşı duyduğum nifrət
Və mərhəmət…
dəhşətli bir adama dönmüşəm yenə:
yuxusuz, tərs, lənət.
Yenə həmişəki kimi haqsızam.
Səbəb yox,
Ola da bilməz.
Bu gördüyüm iş ayıb
Rəzalət
Lakin nə etməli
Əlimdə deyil
Səni qısqanıram
Məni əfv et…

9 okytabr 1945

dünən gecə yuxuma girdin:
dizimin dibində oturmuşdun.
başını qaldırdın, sarı, iri gözlərinlə mənə baxdın.
Nəsə soruşdun.
İslaq dodaqların tərpənir,
Səsini eşitmirəm ancaq
Gecənin içində hardasa aydınlıq bir xəbər kimi saat zəng çalır
Havada pıçıltısı başsızlığın və sonsuzluğun.
Qırmızı qəfəsində quşların «Memonun tüküsü»,
Şumlanmış bir tarlada torpağı bir kənara itələyib yüksələn toxumların çıtırtısı
və qələbəliyin haqlı və müzəffər uğultusu gəlir qulağıma.
Sənin islaq dodaqların eləcə tərpənir
Səsini eşitmirəm ancaq…
Lənət edərək oyandım,
Kitabın üstündə yuxuya dalmışam sən demə…
Düşünürəm:
Yoxsa səninkidir bəlkə bütün o sözlər?!

10 oktyabr 1945

gözlərinə baxanda
günəşli bir torpaq qoxusu vurur beynimə,
bir taxıl zəmisində, buğdaların arasında itirəm…
yaşıl parıltılarla ucsuz – bucaqsız bir uçurum,
dayanıb dincəlmədən dəyişən əbədi maddə kimi gözlərin:
sirrindən hər gün bir hissə açan,
lakin heç vaxt
büsbütün təslim olmayan…

18 oktyabr 1945

qala qapısından çıxanda ölümlə görüşmək üçü,
son dəfə dönüb baxanda şəhərə,
sevgilim, bu sözləri deyə biləcəyik:
«Çox da güldürə bilmədinsə üzümüzü,
çalışdıq gücümüzün çatdığı qədər
səni xoşbəxt
edək deyə.
Davam edir xoşbəxtliyə doğru gedişin
Davam edir həyat
İçimiz rahat,
Könlümüzdə qazandığımız çörəyinə doymuşluq,
Gözümüzdə işığından ayrılmağın kədəri,
Budur, gəldik gedirik
Şən olasan Hələb şəhəri…»

27 oktyabr 1945

bir almanın yarısı biz
yarısı bu qosqoca dünya
bir almanın yarısı biz
yarısı insanlarımız
bir almanın yarısı sən,
yarısı mən
ikimiz…

28 oktyabr 1945

ətir qabında çoxalan qoxu
dənizlərdə uğultular
və bax dolğun buludları və ağıllı torpağı ilə sonbahar…
sevgilim,
yaşa kamala çatdı.
Mənə elə gəlir ki,
Bəlkə min illik bir ömrün macərası keçdi başımızdan.
Amma biz hələ də
Günəşin altında əl – ələ ayaqyalın qaçan
Gözəl gözlü uşaqlarıq…

5 noyabr 1945

Çiçəklənən badam ağaclarını unut
dəyməz,
bu bəhsdə
geri gəlməyi mümkün olmayan şeylər xatırlanmamalı.
İslaq saçlarını günəşdə qurut:
Olğun meüvələrin ləzzəti ilə parıldasın
Nəmli, ağır qızıllıqlar…
Sevgilim, sevgilim,
Payız fəslidir…

8 noyabr 1945

uzaqdakı şəhərimin damları üstündən
və Mərmərə dənizimin dibindən keçib
payız torpaqlarını aşaraq
olğun və islaq
gəldi səsin.
Bu, üç dəqiqəlik bir zamandı,
Sonra telefon qapqara kəsildi…

12 noyabr 1945

damardan boşalan qan kimi ilıq və uğultulu
son küləklər əsməyə başladı.
Havanı dinləyirəm:
Nəbz yavaşladı
Uludağda, zirvədə qar
Və Kirezli – yaylaqda şəhanə və şipşirin yatıb yuxudadır
Qırmızı şabalıd yarpaqlarının üstündə ayılar
Düzəndə qovaqlar soyunur.
İpəkböcəyi sürfələri bir azdan qışlaqlarına gedəcək,
Payız bitdi, bitəcək
Bir azdan gedəcək boylu yuxuya torpaq
Və biz bir qış da keçirəcəyik:
Böyük qəzəbimizin içində
Və müqəddəs ümidimizin atəşində isinərək…

13 noyabr 1945

tərifi yoxdur – deyirlər – İstanbul səfalətinin,
milləti – deyirlər – qırdı qurtardı aclıq,
vərəm illəti – deyirlər – dizə qədər
bu boyda qız uşaqlarını – deyirlər –
yanğın yerlərində, kinoteatr lojalarında…
…………………..
qara xəbərlər gəlir uzaqdakı şəhərimdən:
namuslu, çalışqan, yoxsul insanların şəhəri –
həqiqi sərt İstanbulum…
sevgilim, sənin məkanın olan,
və hara sürgün olunsam, hansı məhbəsdə yatsam
çiynimdə, torbamın içində apardığım
və övlad ağrısı kimi ürəyimdə,
sənin xəyalın kimi gözlərimdə daşıdığım şəhər…

20 noyabr 1945

saxsılarda hələ də tək tük qərənfillər varsa da,
düzənlərdə payız əkinlərdə başlayıb çoxdan
toxumlar əkilir,
və zeytunlar əkilir,
bir tərəfdən qışa giririk,
bir tərəfdən bahar fidanlarına yer açılır.
Mənsə həsrətinlə dolu
Və böyük yolçuluqların səbrsizliyi ilə dolu
Yatıram qandallı bir tank kimi Bursada…
1945 – ci il dekabr ayının dördü
ilk göz – gözə gəldiyimiz güekü paltarını çıxar sakndıqdan,
geyin kecin,
bənzə bahar ağaclarına…
həbsdən
məktubun içində yolladığım qərənfili sanc saçlarına,
qaldır, öpüləsi cizgilərlə qırışıq ağ, geniş alnını,
belə bir gündə bezgin və kədərli yox,
qətiyyən,
belə bir gündə bir üsyan bayrağı kimi gözəl olmalıdır Nazim Hikmətin
qadını…

5 dekabr 1945

deşildi sintine,
əsirlər sındırır qandallarını
sərt şimal küləyidir əsən,
qayığı qayaların üstünə atacaq
bu dünya, bu quldur gəmisi batacaq,
nə olursa olsun batacaq
və sənin alnın kimi azad, fərəhli və ümidli bir aləm
quracağıq Pirayəm…

6 dekabr 1945

onlar ümidin düşmənidir, sevgilim,
axar suyun,
meyvə verən ağacın,
böyüyüb inkişaf edən həyatın düşməni.
Çünki ölüm vurdu damğasını alınlarına
– çürüyən diş, tökülən ət –
bir daha geri qayıtmamaq şərtiylə yox olub gedəcəklər.
Və əlbəttə ki, sevgilim, əlbəttə,
Gəzişəcək əlini qolunu ölçə – ölçə,
Gəzişəcək ən şanlı paltarıyla: fəhlə paltarıyla
Bu gözəlim məmləkətdə hürriyyət…

7 dekabr 1945

Bursada dəsmal tikən Rəcəbə
Karabük fabrikində fəhlə Həsənə düşmən.
Yoxsul, kəndli Xədcə qadına,
Rəncbər Süleymana düşmən
Sənə düşmən, mənə düşmən,
Düşünən insana düşmən,
Vətən ki, bu insanların evidir,
Sevgilim, onlar Vətənə düşmən…

12 dekabr 1945

ağaclar düzəndə sonucu dəfə parıldamaqda,
dənə – dənə qızıl,
mis
tunc və taxta…
öküzlərin ayaqları yaş torpağa batır yumşaq – yumşaq.
Və dağlar dumana bürünüb
Qurğuşun rəngində, islaq…
Bəli,
Payız bəlkə də bu gün bitir artıq
Vəhşi qazlar sürətlə gəlib keçdi bayaq
Yəqin İznik gölünə gedirlər.
Havada sərin
Havada his qoxusuna bənzər nəsə var
Havada qar qoxusu var…
İndi çöldə – bayırdv olmaq,
Dörd nala at sürmək dağlara sarı.
«At minə bilirsən ki?» – deyə soruşacaqsan məndən,
ancaq zarafatı boşla və qısqanma;
yeni bir xasiyyət yaranıb məndə həbsxanada
səni sevdiyim kimi olmasa belə
ən azı o qədər sevirəm təbiəti…
və ikiniz də uzaqdasınız…

13 dekabr 1945

gecə qar birdən birə yağmağa başladı.
Ağappaq budaqlardan yüksələn qarğalarla açıldı səhər
Göz işlədikcə Bursa düzənliyində qış:
Başsızlıq və nəhayətsizlik gəlir insanın ağlına.
Sevgilim,
Dəyişdi fəsil
Mübarizə aparan inkişaflardan sonra bir sıçrayışla,
Və qarın altında məğrur
hamarat
Davam edir həyat
14 dekabr 1945
lənət olsun, yenə çox pis başladı qış
sən və namuslu İstanbulum necəsiniz kim bilir?
Kömürün varmı?
Odun almısanmı?
Pəncərələrin kənarına kağız yapışdır,
Şər qarışmamışdan tez yatağına uzan.
Evdə də satmağa heç nə qalmayıb yəqin.
Yarı ac, yarı tox üşümək:
Dünyada, ölkəmizdə və şəhərimizdə
Bu işdə də əksəriyyət bizdə….

UYGULAYAN: O.HACIMUSALI

NAZIM HİKMET – PİRAYE İÇİN YAZILMIŞ SAAT 21-22 ŞİİRLERİ

Ne güzel şey hatırlamak seni :
ölüm ve zafer haberleri içinden,
hapiste
ve yaşım kırkı geçmiş iken…

Ne güzel şey hatırlamak seni :
bir mavi kumaşın üstünde unutulmuş olan elin
ve saçlarında
vakur yumuşaklığı canımın içi İstanbul toprağının…
İçimde ikinci bir insan gibidir
seni sevmek saadeti…
Parmakların ucunda kalan kokusu sardunya yaprağının,
güneşli bir rahatlık
ve etin daveti :
kıpkızıl çizgilerle bölünmüş
sıcak
koyu bir karanlık…

Ne güzel şey hatırlamak seni,
yazmak sana dair,
hapiste sırtüstü yatıp seni düşünmek :
filânca gün, falanca yerde söylediğin söz,
kendisi değil
edasındaki dünya…

Ne güzel şey hatırlamak seni.
Sana tahtadan bir şeyler oymalıyım yine :
bir çekmece
bir yüzük,
ve üç metre kadar ince ipekli dokumalıyım.
Ve hemen
fırlayarak yerimden
penceremde demirlere yapışarak
hürriyetin sütbeyaz maviliğine
sana yazdıklarımı bağıra bağıra okumalıyım…

Ne güzel şey hatırlamak seni :
ölüm ve zafer haberleri içinden,
hapiste
ve yaşım kırkı geçmiş iken…

20 Eylül 1945

Bu geç vakit
bu sonbahar gecesinde
kelimelerinle doluyum;
zaman gibi, madde gibi ebedî,
göz gibi çıplak,
el gibi ağır
ve yıldızlar gibi pırıl pırıl
kelimeler.
Kelimelerin geldiler bana,
yüreğinden, kafandan, etindendiler.
Kelimelerin getirdiler seni,
onlar : ana,
onlar : kadın
ve yoldaş olan…
Mahzundular, acıydılar, sevinçli, umutlu, kahramandılar,
kelimelerin insandılar…

21 Eylül 1945

Oğlumuz hasta,
babası hapiste,
senin yorgun ellerinde ağır başın,
dünyanın hali gibi halimiz…

İnsanlar, daha güzel günlere insanları taşır,
oğlumuz iyileşir,
babası çıkar hapisten,
güler senin altın gözlerinin içi,
dünyanın hali gibi halimiz…

22 Eylül 1945

Kitap okurum :
içinde sen varsın,
şarkı dinlerim :
içinde sen.
Oturdum ekmeğimi yerim :
karşımda sen oturursun,
çalışırım :
karşımda sen.
Sen ki, her yerde «hâzırı nâzır»ımsın,
konuşamayız seninle,
duyamayız sesini birbirimizin :
sen benim sekiz yıldır dul karımsın…

23 Eylül 1945

O şimdi ne yapıyor
şu anda şimdi, şimdi?
Evde mi, sokakta mı,
çalışıyor mu, uzanmış mı, ayakta mı?
Kolunu kaldırmış olabilir,
— hey gülüm,
beyaz, kalın bileğini nasıl da çırçıplak eder bu hareketi!…—

O şimdi ne yapıyor,
şu anda, şimdi, şimdi?
Belki dizinde bir kedi yavrusu var,
okşuyor.
Belki de yürüyordur, adımını atmak üzredir,
— her kara günümde onu bana tıpış tıpış getiren
sevgili, canımın içi ayaklar!…—
Ve ne düşünüyor
beni mi?
Yoksa
ne bileyim
fasulyanın neden bir türlü pişmediğini mi?
Yahut, insanların çoğunun
neden böyle bedbaht olduğunu mu?

O şimdi ne düşünüyor,
şu anda, şimdi, şimdi?…

24 Eylül 1945

En güzel deniz :
henüz gidilmemiş olanıdır.
En güzel çocuk :
henüz büyümedi.
En güzel günlerimiz :
henüz yaşamadıklarımız.
Ve sana söylemek istediğim en güzel söz :
henüz söylememiş olduğum sözdür…

25 Eylül 1945

Saat 21.
Meydan yerinde kampana vurdu,
nerdeyse koğuşların kapıları kapanır.
Bu sefer hapislik uzun sürdü biraz :
8 yıl…
Yaşamak : ümitli bir iştir, sevgilim,
yaşamak :
seni sevmek gibi ciddî bir iştir…

26 Eylül 1945

Bizi esir ettiler,
bizi hapse attılar :
beni duvarların içinde,
seni duvarların dışında.

Ufak iş bizimkisi.
Asıl en kötüsü :
bilerek, bilmeyerek
hapisaneyi insanın kendi içinde taşıması…
İnsanların birçoğu bu hale düşürülmüş,
namuslu, çalışkan, iyi insanlar
ve seni sevdiğim kadar sevilmeye lâyık…

30 Eylül 1945

Seni düşünmek güzel şey
ümitli şey
dünyanın en güzel sesinden en güzel şarkıyı dinlemek gibi bir şey.
Fakat artık ümit yetmiyor bana,
ben artık şarkı dinlemek değil
şarkı söylemek istiyorum…

1 Ekim 1945

Dağın üstünde :
akşam güneşiyle yüklü olan bir bulut var dağın üstünde.
Bugün de :
sensiz, yani yarı yarıya dünyasız geçti bugün de.
Birazdan açar
kırmızı kırmızı :
gecesefaları birazdan açar kırmızı kırmızı.
Taşır havamızda sessiz, cesur kanatlar
vatandan ayrılığa benzeyen ayrılığımızı…

2 Ekim 1945

Rüzgâr akar gider,
aynı kiraz dalı bir kere bile sallanmaz aynı rüzgârla.
Ağaçta kuşlar cıvıldaşır :
kanatlar uçmak ister.
Kapı kapalı :
zorlayıp açmak ister.
Ben seni isterim :
senin gibi güzel,
dost
ve sevgili olsun hayat…
Biliyorum henüz bitmedi
sefaletin ziyafeti…
Bitecek fakat…

5 Ekim 1945

İkimiz de biliyoruz, sevgilim,
öğrettiler :
aç kalmayı, üşümeyi,
yorgunluğu ölesiye
ve birbirimizden ayrı düşmeyi.
Henüz öldürmek zorunda bırakılmadık
ve öldürülmek işi geçmedi başımızdan.

İkimiz de biliyoruz, sevgilim,
öğretebiliriz :
dövüşmeyi insanlarımız için
ve her gün biraz daha candan
biraz daha iyi
sevmeyi…

6 Ekim 1945

Bulutlar geçiyor : haberlerle yüklü, ağır.
Buruşuyor hâlâ gelmeyen mektup avucumda.
Yürek kirpiklerin ucunda
uzayıp giden toprak uğurlanır.
Benim bağırasım gelir : — «P î r â y e ,
P î r â y e !…» — diye…

7 Ekim 1945

İnsan çığlıkları geçti geceleyin açık denizleri
rüzgâr-
-larla.
Dolaşmak tehlikeli hâlâ
geceleyin açık denizleri…

Altı yıldır sürülmedi bu tarla,
duruyor olduğu gibi tank paletlerinin izleri.
Tank paletlerinin izleri
kapanır bu kış karla.

Ah, gözümün nuru, gözümün nuru,
yine yalan söylüyor antenler :
alın teri tacirleri kapatabilsin diye defteri yüzde yüz kârla.
Fakat Ezrailin sofrasından dönenler
döndüler verilmiş kararlarla…

8 Ekim 1945

Çekilmez bir adam oldum yine :
uykusuz, aksi, nâlet.
Bir bakıyorsun ki
ana avrat söver gibi, azgın bir hayvanı döver gibi bugün çalışıyorum,
sonra bir de bakıyorsun ki
ağzımda sönük bir cıgara gibi tembel bir türkü
sabahtan akşama kadar sırtüstü yatıyorum ertesi gün.
Ve beni çileden çıkartıyor büsbütün
kendime karşı duyduğum nefret
ve merhamet…

Çekilmez bir adam oldum yine :
uykusuz, aksi, nâlet.
Yine her seferki gibi haksızım.
Sebep yok,
olması da imkânsız.
Bu yaptığım iş ayıp
rezalet.
Fakat elimde değil
seni kıskanıyorum
beni affet…

9 Ekim 1945

Dün gece rüyama girdin :
dizimin dibinde oturuyormuşun.
Başını kaldırdın, kocaman, sarı gözlerini bana çevirdin.
Bir şeyler soruyormuşun.
Islak dudakların kapanıp açılıyor,
sesini duymuyorum ama.

Gecenin içinde bir yerlerde aydınlık bir haber gibi saat çalıyor.
Havada fısıltısı başsızlığın ve sonsuzluğun.
Kırmızı kafesinde, kanaryamın : «Memo»mun türküsü,
sürülmüş bir tarlada toprağı itip yükselen tohumların çıtırdısı
ve bir kalabalığın haklı ve muzaffer uğultusu geliyor kulağıma.
Senin ıslak dudakların hep öyle açılıp kapanıyor
sesini duymuyorum ama…

Kahrederek uyandım.
Kitabın üstünde uyuyakalmışım meğer.
Düşünüyorum :
yoksa senin miydi bütün o sesler?

10 Ekim 1945

Gözlerine bakarken
güneşli bir toprak kokusu vuruyor başıma,
bir buğday tarlasında, ekinlerin içinde kayboluyorum…

Yeşil pırıltılarla uçsuz bucaksız bir uçurum,
durup dinlenmeden değişen ebedî madde gibi gözlerin :
sırrını her gün bir parça veren
fakat hiçbir zaman
büsbütün teslim olmayacak olan…

18 Ekim 1945

Kale kapısından çıkarken ölümle buluşmak üzre,
son defa dönüp baktığımızda şehre,
sevgilim, şu sözleri söyleyebileceğiz :
«— Pek de öyle güldürmedinse de yüzümüzü,
çalıştık gücümüzün yettiği kadar
seni bahtiyar
kılalım diye.
Devam ediyor bahtiyarlığa doğru gidişin,
devam ediyor hayat.
İçimiz rahat,
gönlümüzde hak edilmiş ekmeğine doymuşluk,
gözümüzde ışığından ayrılmanın kederi,
işte geldik gidiyoruz
şen olasın Halep şehri…»

27 Ekim 1945

Bir elmanın yarısı biz
yarısı bu koskoca dünya.
Bir elmanın yarısı biz
yarısı insanlarımız.
Bir elmanın yarısı sen
yarısı ben
ikimiz…

28 Ekim 1945

Itır saksısında artan koku,
denizlerde uğultular
ve işte dolgun bulutları ve akıllı toprağıyla sonbahar…

Sevgilim,
yaş kemâlini buldu.
Bana öyle gelir ki
belki bin yıllık bir ömrün macerası geçti başımızdan.
Ama biz hâlâ
güneşin altında el ele yalnayak koşan
hayran gözlü çocuklarız…

5 Kasım 1945

Çiçekli badem ağaçlarını unut.
Değmez,
bu bahiste
geri gelmesi mümkün olmayan hatırlanmamalı.
Islak saçlarını güneşte kurut :
olgun meyvelerin baygınlığıyla pırıldasın
nemli, ağır kızıltılar…
Sevgilim, sevgilim,
mevsim
sonbahar…

8 Kasım 1945

Uzaktaki şehrimin damları üzerinden
ve Marmara denizinin dibinden geçip
sonbahar topraklarını aşarak
olgun ve ıslak
geldi sesin.
Bu, üç dakikalık bir zamandı.
Sonra, telefon simsiyah kapandı…

12 Kasım 1945

Damardan boşanan kan gibi ılık ve uğultulu
son lodoslar esmeye başladı.
Havayı dinliyorum :
nabız yavaşladı.
Uludağda, zirvede kar
ve Kirezli-yaylada şahane ve şipşirin yatmış uykudadır
kırmızı kestane yapraklarının üstünde ayılar.
Ovada kavaklar soyunuyor.
İpekböceği tohumları kışlaklarına gitti gidecek,
sonbahar bitti bitecek,
nerdeyse girecek gebe-uykularına toprak.
Ve biz yine bir kış daha geçireceğiz :
büyük öfkemizin içinde
ve mukaddes ümidimizin ateşinde ısınarak…

13 Kasım 1945

Tarif kabul etmez, — diyorlar, — İstanbulun sefaleti,
milleti, — diyorlar, — kırıp geçirdi açlık,
verem illeti, — diyorlar, — diz boyu.
Şu kadarcık kız çocuklarını, — diyorlar, —
yangın yerlerinde, sinema localarında…

. . . . .
. . . . . . . . .

Kara haberler geliyor uzaktaki şehrimden :
namuslu, çalışkan, fakir insanların şehri —
sahici İstanbulum,
sevgilim, senin mekânın olan
ve nereye sürülsem, hangi hapiste yatsam
sırtımda, torbamın içinde götürdüğüm
ve evlât acısı gibi yüreğimde,
senin hayalin gibi gözlerimde taşıdığım şehir…

20 Kasım 1945

Saksılarda hâlâ tek tük karanfil bulunursa da
ovada güz nadasları yapıldı çoktan,
tohum saçılıyor.
Ve zeytin devşirilmekte.
Bir yandan kışa girilmekte,
bir yandan bahar fidelerine yer açılıyor.
Bense hasretinle dolu
ve büyük yolculukların sabırsızlığıyla yüklü
yatıyorum demirli bir şilep gibi Bursada…

1945 yılı Aralık ayının dördü

İlk göz göze geldiğimiz günkü elbiseni çıkar sandıktan,
giyin, kuşan,
benze bahar ağaçlarına…
Hapisten
mektubun içinde yolladığım karanfili tak saçlarına,
kaldır, öpülesi çizgilerle kırışık beyaz, geniş alnını,
böyle bir günde yılgın ve kederli değil,
ne münasebet,
böyle bir günde bir isyan bayrağı gibi güzel olmalı Nâzım Hikmetin
kadını…

5 Aralık 1945

Delindi sintine,
esirler parçalamakta pırangaları.
Yıldız-poyrazdır esen,
tekneyi kayaların üstüne atacak.
Bu dünya, bu korsan gemisi batacaktır,
taş çatlasa batacak.
Ve senin alnın gibi hür, ferah ve ümitli bir âlem
kuracağız Pirâyem…

6 Aralık 1945

Onlar ümidin düşmanıdır, sevgilim,
akar suyun,
meyve çağında ağacın,
serpilip gelişen hayatın düşmanı.
Çünkü ölüm vurdu damgasını alınlarına :
— çürüyen diş, dökülen et —,
bir daha geri dönmemek üzre yıkılıp gidecekler.
Ve elbette ki, sevgilim, elbet,
dolaşacaktır elini kolunu sallaya sallaya,
dolaşacaktır en şanlı elbisesiyle : işçi tulumuyla
bu güzelim memlekette hürriyet…

7 Aralık 1945

Bursada havlucu Recebe,
Karabük fabrikasında tesviyeci Hasana düşman,
fakir-köylü Hatçe kadına,
ırgat Süleymana düşman,
sana düşman, bana düşman,
düşünen insana düşman,
vatan ki bu insanların evidir,
sevgilim, onlar vatana düşman…

12 Aralık 1945

Ağaçlar ovada son bir gayretle pırıldamakta :
pul pul altın
bakır
tunç ve tahta…
Öküzlerin ayakları yaş toprağa gömülüyor yumuşacık.
Ve dağlar dumana batık
kurşunî, sırılsıklam…
Tamam,
sonbahar belki bugün bitti artık.
Yaban kazları hızla gelip geçti demin
herhal İznik gölüne gidiyorlar.
Havada serin
havada is kokusu gibi bir şey :
havada kar kokusu var…

Şimdi dışarda olmak,
dörtnala sürmek dağlara doğru atı.
«— Ata binmesini de bilmezsin,» —- diyeceksin ama
şakayı bırak ve kıskanma,
yeni bir huy edindim hapiste :
seni sevdiğim kadar değilse de
hemen hemen ona yakın seviyorum tabiatı…
Ve ikiniz de uzaktasınız…

13 Aralık 1945

Gece kar birdenbire bastırmış.
Bembeyaz dallardan dağılan kargalarla başladı sabah.
Göz alabildiğine Bursa ovasında kış :
başsızlık ve sonsuzluk geliyor akla.
Sevgilim,
değişti mevsim
çekişen gelişmelerden sonra bir sıçramakla.
Ve karın altında mağrur
hamarat
sürüp gidiyor hayat…

14 Aralık 1945

Hay aksi lânet, fena bastırdı kış…
Sen ve namuslu İstanbulum ne haldesiniz kim bilir?
Kömürün var mı?
Odun alabildin mi?
Camların kıyısına gazete kâadı yapıştır.
Gece erkenden yatağa gir.
Evde de satılacak bir şey kalmamıştır.
Yarı aç, yarı tok üşümek :
dünyada, memleketimizde ve şehrimizde
bu işte de çoğunluk bizde…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s